Masz separator? Masz obowiązki! Aktualne przepisy prawa i praktyka serwisowa 

Tak, taki obowiązek istnieje. Jeżeli parking ma utwardzoną powierzchnię przekraczającą 0,1 ha, należy zadbać o odprowadzanie wód opadowych już podczyszczonych. Wybór odpowiedniego urządzenia zależy od warunków technicznych, a najczęściej stosuje się separatory do usuwania substancji ropopochodnych oraz osadniki do eliminowania zawiesiny.

W sytuacji, gdy wody opadowe czy roztopowe z utwardzonych powierzchni drogi są odprowadzane do rowu (będącego urządzeniem wodnym), również powinien być zainstalowany separator. Jeśli parametry jakościowe tych wód są przekraczane, niezbędne jest posiadanie aktualnego pozwolenia wodnoprawnego. Separatory są w takich przypadkach montowane w pasie ruchu i jedna ze studzienek jest właśnie separatorem. Zatem jest to zarówno wymóg techniczny, jak i prawny.

W takim przypadku mamy do czynienia najprawdopodobniej ze ściekami przemysłowymi. Dla tego typu działalności istnieje obowiązek stosowania urządzeń podczyszczających. Ocena jakości i parametrów ścieków należy do lokalnego przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, które odpowiada za eksploatację sieci. Ma ono nawet uprawnienie do wstępu na teren obiektu celem sprawdzenia składu jakościowego ścieków. Zazwyczaj przedsiębiorstwa wod-kan określają, jakie ścieki mogą zostać odprowadzone, natomiast laboratoria akredytowane wskazują, jakie parametry należy zbadać i jakie są dopuszczalne wartości.

Tak, możliwość przeprowadzenia takiej kontroli przewiduje art. 10 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Na tej podstawie przedstawiciele przedsiębiorstwa wodociągowego mają prawo wejścia na teren zakładu w celu przeprowadzenia kontroli, sprawdzenia stanu technicznego urządzeń i poboru próbek wód.

Właściciel nie jest zobowiązany do stałej umowy, ale musi być w stanie udowodnić, że urządzenie było utrzymywane w należytym stanie. Odpady z separatorów klasyfikowane są jako odpady niebezpieczne, które muszą być odbierane i utylizowane przez firmy posiadające odpowiednie zezwolenia (zarejestrowane w BDO). Zlecanie usługi okresowo jest możliwe i chyba najbardziej korzystne, pod warunkiem dokumentowania tych działań.

Jeśli firma, której zleciliśmy czyszczenie separatora i odbiór odpadów, nie jest zarejestrowana w BDO lub nie posiada wymaganych zezwoleń, a odpady zostaną zutylizowane w sposób niezgodny z przepisami, odpowiedzialność ponosi również zlecający usługę – czyli właściciel lub użytkownik separatora. To właśnie na nim spoczywa obowiązek weryfikacji wykonawcy i upewnienia się, że działa on legalnie.

W tym przypadku zastosowanie mają przede wszystkim przepisy ustawy o odpadach oraz jej rozporządzenia wykonawcze – a nie ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Zgodnie z art. 16 pkt 64 ustawy Prawo wodne wody podziemne to wody znajdujące się pod powierzchnią ziemi w strefie nasycenia i w bezpośrednim kontakcie ze skałą.

Wymóg przeprowadzania badań określa pozwolenie wodnoprawne – jego celem jest potwierdzenie, że urządzenie działa prawidłowo i spełnia wymagane parametry jakościowe. W przypadku urządzeń o przepustowości powyżej 300 l/s obowiązek badań wynika również bezpośrednio z przepisów – należy je wykonać dwa razy w roku (najczęściej wiosną i jesienią), przy określonych warunkach pogodowych, w tym po opadach. W przypadku mniejszych urządzeń zakres badań i ich częstotliwość jest zazwyczaj indywidualnie określony w treści pozwolenia wodnoprawnego.

Regularne badania potwierdzają skuteczność działania urządzenia i są zalecane nawet, jeśli nie są wprost wymagane. Niemniej jednak z doświadczeń serwisowych Ecol-Unicon wynika, że w praktyce niemal każde pozwolenie wodnoprawne zawiera zapisy dotyczące liczby i częstotliwości poboru próbek.

Zgodnie z przepisami, próbki należy pobrać w odstępach minimum 30 minut – zatem nie jest konieczne przeprowadzanie badania podczas jednego opadu. Firmy specjalizujące się w takich badaniach posiadają odpowiednie rozwiązania i procedury, które umożliwiają prawidłowe wykonanie pomiarów.

Nawet jeśli pozwolenie wodnoprawne nie wskazuje wprost na obowiązek budowy separatora, w przypadku odprowadzania wód z utwardzonych terenów należy spełnić wymagania jakościowe. Często osiągnięcie wymaganych parametrów jest możliwe jedynie poprzez zastosowanie urządzeń podczyszczających. Decyzja o ich zastosowaniu może wynikać z indywidualnych warunków zawartych w operacie wodnoprawnym i powinna być skonsultowana z odpowiednimi organami.

Zdecydowanie zaleca się zlecanie takich przeglądów firmie zewnętrznej, która posiada odpowiednie kwalifikacje, sprzęt oraz przeszkolony personel. Dokumentacja sporządzona przez profesjonalną firmę jest bardziej wiarygodna dla instytucji kontrolnych.

Dodatkowo trzeba uważać na przepisy BHP, bo mamy do czynienia z substancjami niebezpiecznymi, więc aby się nimi zajmować potrzebne są odpowiednie zezwolenia. Samodzielne czyszczenie separatorów może być bardzo ryzykowne, jeśli chodzi o życie i zdrowie pracowników.

Tak, formalnie jest to wykroczenie. Jednak jeśli wniosek o nowe pozwolenie został złożony terminowo, a procedura przeciąga się ponad terminy ustalone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, można ten stan zaskarżyć, wykazując brak własnego zawinienia. W praktyce, w przypadku kontroli, Wody Polskie mogą odstąpić od nałożenia mandatu, jeśli opóźnienie nie wynikało z winy przedsiębiorcy.

Urządzenia mogą być projektowane według określonych norm, np. Polskich Norm dotyczących jakości oczyszczonych wód. Ważne jednak, aby wyniki były zgodne z wymaganiami zawartymi w odpowiednich rozporządzeniach. Podczas kontroli Wody Polskie będą weryfikować zgodność wyników z obowiązującymi przepisami, niezależnie od powołanych norm projektowych.